# ایران و هند برای توسعه همکاری‌ها در حوزه طب سنتی رایزنی کردند

- Link: https://www.tehranianonline.ir/%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%87%d9%86%d8%af-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%b9%d9%87-%d9%87%d9%85%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%88/
- Published: 2026-09-24T23:33:59+00:00
- Author: محمدرضا آبش احمدلو

سفارت هند در تهران همزمان با روز آیورودا ۲۰۲۶، نشست خبری، گفت‌وگو و مجموعه‌ای از
سخنرانی‌ها را با محوریت آیورودا برگزار کرد؛ نشستی که در آن ظرفیت‌های توسعه همکاری‌های
ایران و هند در زمینه طب سنتی، پژوهش، آموزش و تبادل دانش مورد بررسی قرار گرفت.

مطالب

 * [آیورودا؛ پیوند دانش سنتی و رویکردهای نوین سلامت](https://www.tehranianonline.ir/%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%87%d9%86%d8%af-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%b9%d9%87-%d9%87%d9%85%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%88/#%d8%a2%db%8c%d9%88%d8%b1%d9%88%d8%af%d8%a7-%d9%be%db%8c%d9%88%d9%86%d8%af-%d8%af%d8%a7%d9%86%d8%b4-%d8%b3%d9%86%d8%aa%db%8c-%d9%88-%d8%b1%d9%88%db%8c%da%a9%d8%b1%d8%af%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%86%d9%88)
 * [رشد اقتصاد آیورودا در هند](https://www.tehranianonline.ir/%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%87%d9%86%d8%af-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%b9%d9%87-%d9%87%d9%85%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%88/#%d8%b1%d8%b4%d8%af-%d8%a7%d9%82%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d8%af-%d8%a2%db%8c%d9%88%d8%b1%d9%88%d8%af%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d9%87%d9%86%d8%af)
 * [همکاری ایران و هند در طب سنتی](https://www.tehranianonline.ir/%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%87%d9%86%d8%af-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%b9%d9%87-%d9%87%d9%85%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%88/#%d9%87%d9%85%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%87%d9%86%d8%af-%d8%af%d8%b1-%d8%b7%d8%a8-%d8%b3%d9%86%d8%aa%db%8c)
 * [زرگران: طب سنتی فرصت مهمی برای تعمیق روابط ایران و هند است](https://www.tehranianonline.ir/%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%87%d9%86%d8%af-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%b9%d9%87-%d9%87%d9%85%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%88/#%d8%b2%d8%b1%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%b7%d8%a8-%d8%b3%d9%86%d8%aa%db%8c-%d9%81%d8%b1%d8%b5%d8%aa-%d9%85%d9%87%d9%85%db%8c-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d8%b9%d9%85%db%8c%d9%82-%d8%b1%d9%88%d8%a7)
 * [همکاری ایران و هند در بریکس](https://www.tehranianonline.ir/%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%87%d9%86%d8%af-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%b9%d9%87-%d9%87%d9%85%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%88/#%d9%87%d9%85%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%87%d9%86%d8%af-%d8%af%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%db%8c%da%a9%d8%b3)
 * [پیشینه مشترک طب ایرانی و سنت‌های پزشکی هند](https://www.tehranianonline.ir/%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%87%d9%86%d8%af-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%b9%d9%87-%d9%87%d9%85%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%88/#%d9%be%db%8c%d8%b4%db%8c%d9%86%d9%87-%d9%85%d8%b4%d8%aa%d8%b1%da%a9-%d8%b7%d8%a8-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%88-%d8%b3%d9%86%d8%aa%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%be%d8%b2%d8%b4%da%a9)
 * [آموزش دانشگاهی طب ایرانی در ایران](https://www.tehranianonline.ir/%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%87%d9%86%d8%af-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%b9%d9%87-%d9%87%d9%85%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%88/#%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%b2%d8%b4-%d8%af%d8%a7%d9%86%d8%b4%da%af%d8%a7%d9%87%db%8c-%d8%b7%d8%a8-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86)
 * [سفیر ایتالیا: آیورودا ارتباط انسان و طبیعت را برجسته می‌کند](https://www.tehranianonline.ir/%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%87%d9%86%d8%af-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%b9%d9%87-%d9%87%d9%85%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%88/#%d8%b3%d9%81%db%8c%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%aa%d8%a7%d9%84%db%8c%d8%a7-%d8%a2%db%8c%d9%88%d8%b1%d9%88%d8%af%d8%a7-%d8%a7%d8%b1%d8%aa%d8%a8%d8%a7%d8%b7-%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d8%b7%d8%a8)
 * [تأکید بر ادامه تعاملات فرهنگی](https://www.tehranianonline.ir/%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%87%d9%86%d8%af-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%b9%d9%87-%d9%87%d9%85%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d9%88/#%d8%aa%d8%a3%da%a9%db%8c%d8%af-%d8%a8%d8%b1-%d8%a7%d8%af%d8%a7%d9%85%d9%87-%d8%aa%d8%b9%d8%a7%d9%85%d9%84%d8%a7%d8%aa-%d9%81%d8%b1%d9%87%d9%86%da%af%db%8c)

به گزارش تهرانیان آنلاین، این برنامه روز چهارشنبه در مرکز فرهنگی سوامی ویوکاناندا
سفارت هند در تهران برگزار شد و جمعی از مسئولان از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
ایران، اعضای هیأت‌های دیپلماتیک مقیم تهران، متخصصان و فعالان حوزه آیورودا و نمایندگان
رسانه‌های ایرانی در آن حضور داشتند.

سفیر هند در تهران، ویشوِش نِگی، سفیر ایتالیا در ایران، پائولا آمادئی، و آرمان زرگران،
مشاور امور بین‌الملل، مرکز طب ایرانی و مکمل، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از
سخنرانان اصلی این برنامه بودند.

## آیورودا؛ پیوند دانش سنتی و رویکردهای نوین سلامت

سفیر هند در سخنان خود با اشاره به برگزاری سالانه روز آیورودا گفت این مناسبت با هدف
معرفی و احیای دانش دیرینه آیورودا و افزایش آگاهی جهانی درباره ظرفیت‌های آن در پیشگیری
از بیماری‌ها و ارتقای سلامت برگزار می‌شود.

نگی با اشاره به اینکه دولت هند از سال ۲۰۱۶ برگزاری روز آیورودا را آغاز کرده است،
اظهار داشت: سال ۲۰۲۶ یازدهمین سال برگزاری این مناسبت است و شعار امسال «آیورودا برای
فردایی سالم‌تر» انتخاب شده است.

وی توضیح داد که واژه آیورودا از دو واژه سانسکریت «آیور» به معنای زندگی و «ودا» به
معنای دانش تشکیل شده و آیورودا را می‌توان «دانش زندگی» دانست.

سفیر هند افزود که آیورودا صرفاً نظامی برای درمان بیماری نیست، بلکه رویکردی برای 
حفظ تعادل جسم، ذهن و روح و توجه به پیشگیری، سبک زندگی، تغذیه، خواب و نظم روزانه 
است.

وی با تأکید بر ضرورت پیوند دانش سنتی با پژوهش‌های نوین گفت آینده جهانی آیورودا تنها
به گسترش این نظام پزشکی در کشورهای مختلف محدود نمی‌شود، بلکه به ایجاد شواهد علمی،
استانداردهای کیفی، زیرساخت‌های مناسب، نیروی انسانی آموزش‌دیده و چارچوب‌های نظارتی
معتبر نیز وابسته است.

## رشد اقتصاد آیورودا در هند

نگی با اشاره به توسعه اقتصادی بخش آیورودا در هند گفت ارزش اقتصاد این حوزه از ۲.۸۵
میلیارد دلار در سال ۲۰۱۴ به ۴۳.۴ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است.

وی همچنین به انتشار «نقشه راهبردی برای جهانی‌سازی آیورودا» از سوی دولت هند در ژوئیه
۲۰۲۶ اشاره کرد و گفت این سند بر ضرورت ایجاد استانداردهای کیفی، زیرساخت‌های پژوهشی،
تربیت نیروی متخصص، تولید محصولات با کیفیت و ایجاد چارچوب‌های نظارتی قابل شناسایی
در سطح بین‌المللی تأکید دارد.

سفیر هند افزود که این اقدامات با هدف ایجاد بسترهای نهادی و کیفی لازم برای توسعه 
مسئولانه آیورودا و افزایش اعتماد به خدمات و محصولات این حوزه در بازارهای بین‌المللی
انجام می‌شود.

وی همچنین به همکاری هند با سازمان جهانی بهداشت در زمینه طب سنتی، مکمل و تلفیقی اشاره
کرد و گفت هند در دو اجلاس جهانی سازمان جهانی بهداشت درباره طب سنتی نقش داشته است.

به گفته وی، دومین اجلاس جهانی طب سنتی سازمان جهانی بهداشت در دسامبر ۲۰۲۵ در دهلی‌نو
برگزار شد و موضوعاتی از جمله شواهد علمی، ادغام طب سنتی در نظام‌های سلامت، تنظیم‌گری،
تنوع زیستی، دانش بومی، مالکیت فکری و نوآوری را مورد توجه قرار داد.

## همکاری ایران و هند در طب سنتی

نگی با اشاره به روابط دیرینه ایران و هند گفت دو کشور از ظرفیت مناسبی برای توسعه 
همکاری در حوزه طب سنتی برخوردارند.

وی به امضای تفاهم‌نامه میان وزارت آیوش هند و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران
اشاره کرد و گفت این توافق با هدف بهره‌گیری از میراث مشترک دو کشور در زمینه گیاهان
دارویی و درمان‌های سنتی انجام شده است.

سفیر هند همچنین به همکاری‌های دو کشور در چارچوب گروه بریکس اشاره کرد و گفت در شانزدهمین
نشست وزرای بهداشت بریکس در چاندیگر هند در ژوئیه ۲۰۲۶، ایران و هند بر توسعه همکاری
در حوزه طب سنتی در کنار همکاری‌های گسترده‌تر دارویی تأکید کردند.

## زرگران: طب سنتی فرصت مهمی برای تعمیق روابط ایران و هند است

 آرمان زرگران، مشاور امور بین‌الملل، مرکز طب ایرانی و مکمل، وزارت بهداشت، درمان 
و آموزش پزشکی نیز در این مراسم با اشاره به پیشینه تاریخی و فرهنگی روابط ایران و 
هند، بر ظرفیت‌های گسترده دو کشور برای همکاری در حوزه طب سنتی تأکید کرد.

![](https://www.tehranianonline.ir/wp-content/uploads/2026/09/4017-1.jpg)

وی گفت روابط ایران و هند ریشه‌ای چند هزار ساله دارد و آثار این ارتباط تاریخی را 
می‌توان در بسیاری از واژگان، مفاهیم فرهنگی و سنت‌های پزشکی دو کشور مشاهده کرد.

زرگران با اشاره به تجربه‌های مشترک دو کشور در یک دهه گذشته اظهار داشت که در سال 
۲۰۱۸ تفاهم‌نامه‌ای میان وزارت آیوش هند و وزارت بهداشت ایران در زمینه ط ب سنتی به
امضا رسید و پس از آن نیز توافق‌های دیگری در سطح نهادها و مراکز علمی دو کشور شکل 
گرفت.

وی از توافق سال ۲۰۲۴ میان شورای مرکزی تحقیقات طب یونانی هند و دانشکده طب ایرانی 
دانشگاه علوم پزشکی تهران به عنوان یکی دیگر از نمونه‌های همکاری یاد کرد.

به گفته وی، ایران و هند همچنین در برخی طرح‌ها و برنامه‌های سازمان جهانی بهداشت و
سایر مجامع بین‌المللی حوزه سلامت همکاری داشته‌اند و تبادل استاد، دانشجو، دیدارهای
علمی و برگزاری برنامه‌های مشترک میان دانشگاه‌های دو کشور نیز ادامه داشته است.

## همکاری ایران و هند در بریکس

مشاور امور بین‌الملل، مرکز طب ایرانی و مکمل، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی یکی
از تازه‌ترین زمینه‌های همکاری دو کشور را در چارچوب بریکس دانست و گفت ایران و هند
برای تشکیل یک گروه کارشناسی طب سنتی در این مجموعه همکاری کردند.

زرگران اظهار داشت که با وجود برخی چالش‌های فنی و روندهای مربوط به تدوین شرح وظایف
این گروه، همکاری میان کارشناسان ایرانی و هندی به تصویب نهایی چارچوب فعالیت گروه 
کارشناسی طب سنتی بریکس کمک کرد.

وی همچنین به حضور نمایندگان ایران در دومین اجلاس جهانی طب سنتی سازمان جهانی بهداشت
در دهلی‌نو اشاره کرد و گفت برنامه‌های علمی و دانشگاهی مشترک میان ایران و هند در 
این زمینه در سال‌های اخیر افزایش یافته است.

## پیشینه مشترک طب ایرانی و سنت‌های پزشکی هند

زرگران با اشاره به انتقال دانش پزشکی ایرانی به شبه‌قاره هند در طول تاریخ گفت طب 
ایرانی در دوره‌های مختلف، تحت تأثیر مهاجرت پزشکان و دانشمندان ایرانی، در هند نیز
توسعه یافته و به شکل‌گیری و گسترش طب یونانی در این کشور کمک کرده است.

وی افزود وجود این پیشینه مشترک، فرصت مناسبی برای تبادل تجربه و دانش میان دو کشور
فراهم کرده است.

مشاور امور بین‌الملل، مرکز طب ایرانی و مکمل، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی درباره
وضعیت طب سنتی در ایران نیز گفت طب ایرانی، نظام اصلی طب سنتی مورد تأیید و تنظیم‌گری
وزارت بهداشت و ادغام‌شده در نظام سلامت کشور است.

وی افزود در کنار طب ایرانی، برخی دیگر از روش‌های طب مکمل از جمله طب چینی، طب سوزنی،
طبیعت‌درمانی و هومیوپاتی نیز در ایران فعالیت دارند.

زرگران با اشاره به ساختارهای موجود در وزارت بهداشت، سازمان‌های مرتبط و مراکز علمی
کشور گفت سیاست‌های کلان و اسناد مختلفی از ادغام طب ایرانی در نظام سلامت حمایت می‌کنند.

## آموزش دانشگاهی طب ایرانی در ایران

وی همچنین از سابقه بیش از ۱۵ سال آموزش دانشگاهی طب ایرانی در کشور خبر داد و گفت 
پزشکان می‌توانند در مقطع دکتری تخصصی در رشته طب ایرانی ادامه تحصیل دهند و داروسازان
نیز امکان ادامه تحصیل در حوزه داروسازی سنتی را دارند.

به گفته زرگران، طب ایرانی در برنامه‌های آموزشی رشته‌های پزشکی و داروسازی نیز مورد
توجه قرار گرفته و دانشگاه‌ها و مراکز تخصصی متعددی در این حوزه فعالیت می‌کنند.

وی راه‌اندازی مراکز و درمانگاه‌های تخصصی طب سنتی را بخش دیگری از روند ادغام این 
حوزه در نظام سلامت کشور دانست.

زرگران در پایان تأکید کرد که طب سنتی به دلیل ریشه‌های عمیق تاریخی و فرهنگی می‌تواند
به عنوان یکی از زمینه‌های مناسب برای تقویت روابط دوستانه و همکاری‌های علمی و بهداشتی
میان ایران و هند مورد توجه قرار گیرد.

## سفیر ایتالیا: آیورودا ارتباط انسان و طبیعت را برجسته می‌کند

پائولا آمادئی، سفیر ایتالیا در ایران نیز در این نشست با بیان اینکه پزشک نیست و سخنانش
مبتنی بر تجربه شخصی است، از علاقه دیرینه خود به فرهنگ، هنر و سنت‌های هند سخن گفت.

وی اظهار داشت نخستین سفرش به هند حدود ۲۵ سال پیش انجام شده و در یکی از سفرهای اولیه
خود به ایالت کرالا با آیورودا آشنا شده است.

![](https://www.tehranianonline.ir/wp-content/uploads/2026/09/4017-2-1024x558.jpg)

آمادئی گفت در سفرهای مختلف خود به هند تلاش کرده است از مراکز آیورودا بازدید کند 
و از برخی برنامه‌های مرتبط با درمان، رژیم غذایی و یوگا بهره ببرد.

وی با اشاره به تجربه شخصی خود گفت آنچه بیش از همه در آیورودا برایش قابل توجه بوده،
توجه به ارتباط میان جسم و ذهن و همچنین رابطه انسان با طبیعت است.

سفیر ایتالیا همچنین میان برخی سنت‌های هند و ایتالیا در استفاده درمانی از گیاهان 
و داروهای گیاهی و احترام به طبیعت شباهت‌هایی برشمرد.

وی تأکید کرد که در زندگی پرشتاب امروز، اختصاص زمانی برای مراقبت از خود و انجام فعالیت‌های
سالم اهمیت ویژه‌ای دارد.

## تأکید بر ادامه تعاملات فرهنگی

سفیر هند در سخنان پایانی خود از حضور مسئولان ایرانی، سفیر ایتالیا، متخصصان و نمایندگان
رسانه‌ها قدردانی کرد و بر اهمیت چنین نشست‌هایی برای شناخت بیشتر آیورودا و ظرفیت‌های
همکاری میان ایران و هند تأکید کرد.

نگی گفت این نشست نشان داد که روابط ایران و هند تنها به مناسبات رسمی دولت‌ها محدود
نمی‌شود و تبادل دانش، فرهنگ و تجربه میان مردم دو کشور در طول قرن‌ها نیز بخشی از 
این روابط بوده است.

![](https://www.tehranianonline.ir/wp-content/uploads/2026/09/4017-3-1024x645.jpg)

وی با اشاره به تجربیات و دانش مو جود در ایران درباره طب سنتی اظهار داشت که برگزاری
چنین برنامه‌هایی می‌تواند زمینه را برای طرح ایده‌های جدید و توسعه تعاملات فرهنگی
و علمی فراهم کند.

وی همچنین از علاقه‌مندان و نهادهای ایرانی خواست ایده‌ها و پیشنهادهای خود را برای
برگزاری برنامه‌های مشترک با سفارت هند مطرح کنند.

برگزاری روز آیورودا ۲۰۲۶ در تهران در شرایطی انجام شد که مقام‌های دو کشور بر استفاده
از ظرفیت‌های تاریخی و علمی موجود برای توسعه همکاری‌های معاصر تأکید کردند؛ حوزه‌ای
که پژوهش مشترک، تبادل دانشگاهی، آموزش، استانداردسازی و حضور در ابتکارهای بین‌المللی
سلامت را دربرمی‌گیرد.